بزرگداشت خیام

ایسنا: آرامگاه حکيم عمر خيام نيشابوری، امروز ۲۸ اردی‌بهشت‌ماه، سالروز بزرگداشت اين شاعر و انديشمند نامی، با حضور شيفتگان عرصه‌ی علم و ادب در نيشابور گلباران شد. و همزمان مراسم بزرگداشت روز ملی این شاعر گران‌قدر در مجتمع فرهنگی-هنری سيمرغ نيشابور برپا گردید. هاشمی(فرماندار نيشابور و معاون استاندار خراسان رضوی) نیز در این مراسم حضور داشت. وی با تأکيد بر اين‌که ميراث فرهنگی بايد توجه ويژه‌ای به خيام نشان دهد، خاطرنشان كرد: برگزاری اين همايش‌ها ارزشمند است و مردم را با مفاخر آشنا می‌سازد؛ اما با برگزاری همايش صرف به جايی نخواهيم رسيد.

همچنین معاون رييس‌جمهور و رييس سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری، طی پيامی روز ملی بزرگداشت حکيم عمر خيام نيشابوری را تبريک گفتند.

در پيام رييس سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری آمده‌است: بی‌شک بخشی از اين هويت و خودباوری مرهون جهانی است که حکيم عمر خيام در رسالت و نوشته‌هايش پی ريخته‌است. روز ۲۸ اردی‌بهشت سالروز بزرگداشت اين حکيم فرزانه و شاعر فيلسوف بر تمامی ايرانيان و بويژه فرزندان دانشمند و باشور اين آب و خاک مبارک‌باد!

حکیم ابوالفتح‌ غیاث‌الدین عمر بن‌ابراهیم نیشابوری معروف به خیام از ریاضیدانان، منجمان، اطبا، حکما و شاعران نام‌آور ایرانی درقرن پنجم و ششم هجری است. قدیمی‌ترین ماخذی که درباره خیام مطلبی در آنها می توان یافت نامه‌ای است منتسب به سنایی، کتاب "میزان الحکمه" عبدالرحمان خازنی، کتاب "الزاجرللصغار" تالیف زمخشری، چهار مقاله‌ی نظامی عروضی سمرقندی و "تتمه صوان الحکمه" ابوالحسن بیهقی است. وی با علمای طراز اول زمان خود مانند حجت الاسلام علامه محمد عزالی مرواده داشته است. خیام غالبن به تدریس حکمت و مطالعه درعلوم ریاضی اشتغال داشته و مشهور است که در تعلیم بخل می‌ورزیده‌است و گفته‌اند که به همین سبب آثار زیادی از وی باقی نمانده‌است.

از آثار مشهور خیام در علوم ریاضی به رساله"جبر و مقابله" که مهمترین کتاب ریاضی خیام است، رساله "فی شرح ما اشکال من مصادرات کتاب اقلیدس"، رساله "فی الاحتیال لمعرفه مقداری الذهب و الفضه فی جسم مرکب منهما"، "لوازم الامکنه درباره فصول و علت اختلاف هوای بلاد و اقالیم"، رساله "فی الکون و التکلیف"، "الجواب من ثلاث‌مسائل" اشاره کرد.

برخی از آثار فارسی وی بدین شرح است: "کتب نوروزنامه" که صحت انتساب آن به خیام مورد تردید واقع شده‌است، رساله "در علم کلیات" ( یا رساله در کلیات وجود یا رسانه وجودیه )، ترجمه"خطبه الغراء" (اصل این خطبه از ابن سیناست)، "در توحید باری تعالی" .

کهن‌ترین منابعی که می‌توان در آنها از رباعیات خیام سراغ گرفت "نزهه الارواح و روضه الافراح" ( تاریخ الحکما ) شهروزی، "مرصاد العباد" نجم الدین رازی و پس از آنها "تاریخ جهان گشای جوینی"، "تاریخ گزیده" حمداله مستوفی ، "مونس الاحرار" بدرالدین جاجرمی و "نزهه المجالس" جمال خلیل شروانی را می‌توان نام برد.

۲۸ اردی‌بهشت ۱۳۸۷




خزه تنها مسئولیت اخباری را به عهده دارد که از عنوان «اختصاصی خزه» برخوردار باشند.